Diyarbakır’ın inanç hafızası Hz. Süleyman artık yok!

DİYARBAKIR- Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından evlerin yıkılıp yerine parkın yapıldığı Sur’un tarihi inanç merkezlerinden Hz. Süleyman’da kentin hafızası siliniyor. Alanı parkla donatan ve yurttaşların gözünü böyle boyamak isteyen bakanlık bir yıldır yıkımın devam ettiği ve yerle bir olan Sur’u da görmezden geliyor.

Diyarbakır’ın tarihi yerlerinden biri olan Hz. Süleyman Türbe ve Camisi geçtiğimiz aylarda ‘Örgüt tarafından verilen zararları düzeltmek’ gerekçesiyle ‘İstimlak’ edilip yıkıma açılmıştı. Yaklaşık 115 dönümlük alan üzerinde yapılan yıkımla birlikte tarihi yer tam 3 ay boyunca kapalı kaldı. Yıllardan beri var olan gecekondu ve tarihi evleri ile ün kazanan caminin alanına Çevre ve Şehircilik Bakanlığı yeni düzenleme ile park yaptı. Evleri ve tarihi binaları yıkarak yerlerine çim eken ve bununla ‘ Tarihi yapısını’ koruduk’ diyen bakanlık geçtiğimiz haftalarda yeni yapılan yeri halkın beğenisine sundu.

Geçen haftalarda açıldı

Yıkılan evlerdeki çoğu insanın TOKİ’ye gönderildiği ve evlerinin hakkını alamadıkları bilinirken, şimdi o evlerin yeri park ve gezi alanları ile dolduruldu. Aylardır Sur’un kapalı kalmasından dolayı gelen insanlar geçmişte Sur içinde kalan alanda nelerin olduğunu hatırlamıyor. Yıkımın gerçekleştiği ve devam ettiği Sur ilçesinde 1 yıl öncesine kadar da tarih evler ve tarihi dokular bulunuyordu. Gecekondulara rağmen güzel ve tarihi görünümü ile ünlenen yerin bahçesinde binlerce esnaf vardı. Hayatları bu proje ile değişen ve geçmiş bellekleri ellerinden alınan onlarca insanın eskiden yaşadıkları yerlerde şimdi sadece iki saat gezebiliyor. ‘ Suriçi imar koruma’ projesi adı altında ilk kazmanın vurulduğu ve temel atma törenin başladığı yer olan Hz. Süleyman’da aylardır süren ‘Yenileme’ çalışması geçtiğimiz günlerde sona erdi.

Başbakan Binali Yıldırım tarafından Eylül 2016 tarihinde başlayan temel atma töreni sonrası Hevsel’de sonu gelmeyen ve doğaya büyük tahribat verecek olan yıkıma da başlandı.

Sadece iki saat açık kalacak

Aylar süren yıkım, talan, tarihi zarar ve hafriyat sonrası insanlar neler yapıldığını dört gözle beklerken, yıkılan yerlere sadece çimlerin ekilmesi ve bankların konulması hayal kırıklığı yarattı. Her ne kadar göze hoş gelse de bölgenin eski yapısını özlediklerini belirten yurttaşlar, yıkılan alana baktıklarında eski evleri ve gecekonduları hatırlıyor. ‘Halkımız için sınırsız hizmet’ şiarıyla açıldıktan sonra polisler tarafından kapısı ablukaya alınan cami Perşembe günleri sadece iki saat ziyaretçilere açık kalıyor. Geçmiş dönemlerde camii içerisinde geçimlerini sağlamak için eşya satan esnaflar, şimdi camiye alınmazken Sur’ların dışında kalarak satış yapıyor.

Görünmeyen ve yok edilen tarih

Havuz medyasında Sur ilçesinde yaşanan çatışma süresinde ‘İçerde bulunan YPS’liler yıktı’ haberlerinin yanı sıra Sur’da son 2 yıldır yaşanan yıkıma ilişkin tek haber geçilmedi. Devletin yıllardır Kürtler üzerinde uyguladığı asimilasyon politikası bu son süreçte en çok Sur üzerinde hayata geçirildi. İnsanlar talan edilen tarih yerine yapılan parkı görüp sevinirken, neden dümdüz edilip yok olan bir tarihi görmek istemiyor?

Sur’da da abluka kalktıktan sonra talan edilen yerle bir edilen tarihin yerine yapılan parkları da insanlar görünce böyle mi sevinecek? Sonuçta bir yıldan uzun süredir devam eden bir yıkım var ve insanlar artık evlerinin nerede olduğunu bile hatırlamıyor. Hz. Süleyman’da silinip yeniden yapılan bellek Sur’da da aynı şekilde devam edecek. İnsanların hafızaları, anıları ve tarihleri yok edildikten sonra yerine yapılacak her şey boş kalırken Sur’da yeni ‘Geleneksel konut’ denilen ve kum taşları ile yapılan evlerin yapımına başlandı.

Sur ve Hz. Süleyman’ın ortak özelliklerinden biri de TOKİ. İki yerinde yapımında yer alan TOKİ Sur için yapılacak olan yerlerin müteahhitlerini dışarıdan getiriyor. Sur’da neler olacağı ablukanın ne zaman kalkacağı ise halen merak konusu.

.