Aymara halkının İmilla’sı: Monika

HABER MERKEZİ – Monika Ertl’i tüm dünya “Che’nin intikamını alan kadın” olarak tanıdı. Bolivyalıların Aymara dilinde ‘kız kardeş’ anlamına gelen İmilla diye çağırdığı ENL üyesi gerilla Monika, Latin Amerika devimlerinde sömürüye karşı kadın direnişinin sembollerindendi.

“Che’nin intikamını alan kadın” olarak anılan Monika Ertl’i tüm dünya Che’nin öldürüldüğü operasyonu yöneten Roberto Quintanilla’e yönelik suikastla tanıdı. Monika, “Almanya, Hamburg’da, 1971’de bir Nisan sabahında konsolosun odasına girdi ve sabırla bekledi. Kabul edilmeyi beklerken, ofisi süsleyen tablolara kayıtsızca baktı. Şık koyu renk yünlü bir takım elbise giyen Bolivya konsolosu Roberto Quintanilla, ofisine girer ve günler öncesinden röportaj talep eden, Avustralyalı olduğunu iddia eden, Monika ile selamlaştı. Kısacık bir yüzleşmenin ardından silahını çeken Monika konsolosu öldürdü ve cesedin başına “Ya zafer ya ölüm – ELN” yazılı bir kâğıt parçası bıraktı…” Suikast anını herkes böyle tasvir etti. Eril bakışın “Che’nin sevgilisi” olmasına ve sadece güzelliğine odaklandığı Monika’nın inanç ve mücadele dolu bir yaşamı vardı.

Dünyanın en çok aranan kadın oldu

Guevarist milisler içinde kendine, Quechua ve Aymara dilinde, kız- kız kardeş,- sevgili ya da yerli genç kız, (şimdi Bolivya’da bir hakaret kabul edilen) anlamlarına gelen “İmilla” denilen bir kadın militandı O. Gerçek adı: Monika Ertl. Doğuştan Alman, dünya solu tarafından en nefret edilen kişi Roberto Quintanilla Pereira’yı öldürmek amacıyla, yaşandığı Bolivya’dan yedi bin millik bir yolculuk yapmıştı. O tarihten sonra dünyanın en çok aranan ve en tehlikeli kadını ilan edildi.

1950’lerde Bolivya

Monika’nın ailesi 1950’lerde Almanya’da Bolivya’ya göç etti. Babası Hans Ertl dağcı, sualtı yenilikçi teknikler kâşifi, yazar, kâşif, hayalleri gerçekleştirici, çiftçi, ideoloji dönüştürücü, film yapımcısı, antropolog ve amatör etnograf olarak tanınıyordu. Aile 1950 yılında Santa Cruz (Bolivya) şehir merkezine 100 kilometre uzaklıkta olan Chiquitania’ya yerleşti. Monika, çocukluğunu Almanya’da Nazizm’in kargaşa ortamında geçirdi. Bolivya’ya göç ettiği zaman babasının sanatını öğrendi ve bu onun daha sonra Bolivyalı belgesel yapımcısı Jorge Ruiz ile çalışmasına yol açtı.

Devrimci Imilla

Bolivya’daki politik ortamdan etkilenen Monika, Che ile tanıştı. Altmışlı yılların sonlarında Che Guevara’nın ölümüyle her şey değişti. Mónika sosyal eşitsizlik nedeniyle doğrudan milislere katılmak için Ñancahuazú gerilla koluna iştirak ederek ciddi bir dönüş yaşadı. Mónica, Bolivya tepelerinde bir mülteci kampında “devrimci Imilla’ya” dönüşmek için objektife tutkulu kadın olmayı terk etti. ELN’nin aktif militanı olarak devrim için savaştı.

1973’te pusuda vuruldu

1971 yılında Atlantik’i geçerek memleketi Almanya’ya döner ve Hamburg’da, Bolivya konsolosu Albay Roberto Quintanilla Pereira’yı öldürdü. Öldürdüğü kişi Che Guevara’nın öldürülmesine neden olan harekatı yöneten ve ölümünün ardından ellerinin kesilmesi emrini veren kişiydi. O, bu amacını gerçekleştirdikten sonra, ülkelere ve denizlere genişleyen bir av başladı. Mónika, kaynaklara göre onun hain “amcası” Klaus Barbie’nin ileri sürdüğü, bir pusuda, 1973 yılında çatışmada yaşamını yitirdi. Ailesinin mezarının kimse tarafından bilinmesini istemediği için nerede gömülü olduğu hala bilinmiyor.

Cesur bir kadın gerilla

Ancak La Paz bölgesindeki bir mezarlıkta, Mónica Ertl’ın kalıntılarının “sembolik olarak” dinlendiği söyleniyor. Monika inançları ve yaşadığı toplumun eşitsizliklerine karşı mücadele ile kahramanların
izinde kendi kahramanlığını yaratarak geçti. Monika devrim düşü olanların kalbinde görevini gerçekleştiren cesur bir kadın, gerilla olarak kaldı.